Audiya Player

نگاه از درون به تحولات سیاست خارجی ایران در سال جدید؛ گفت‌وگویی با رامین مهمان‌پرست:اجتناب از جنگ، سیاست مشترک تهران و واشنگتنعبدالرحمن فتح الهی: از شامگاه دوشنبه، فضای سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا وارد مرحله‌ای تازه و به‌غایت حساس شده است؛ مرحله‌ای که در آن، ابهام ناشی از دوگانه "جنگ" و "مذاکره"، به عنوان دو قطب تقابلی و دو سناریوی موازی و متداخل، تا حدودی رنگ باخته است و اکنون کفه تعامل و دیپلماسی سنگین تر از تنش و درگیری شده است. اعلام رسمی گفت‌وگوهای مستقیم از سوی دونالد ترامپ در کاخ سفید و تأیید دیدار غیرمستقیم با مقامات آمریکایی توسط عباس عراقچی، به وضوح گویای آن است که مسقط در روز شنبه نه‌فقط میزبان یک مذاکره، بلکه صحنه آزمونی سرنوشت‌ساز برای دیپلماسی تهران، واشنگتن و حتی منطقه خاورمیانه خواهد بود. در این میان، عنصر زمان نقشی تعیین‌کننده دارد. هرگونه گفت‌وگوی دیپلماتیک، آن هم میان دو کشوری که سابقه‌ای مملو از بی‌اعتمادی، تحریم، تهدید و تقابل دارند، نیازمند صبر است؛ البته باید همزمان معترف بود که وقت بسیار کوتاه است. لذا این احتمال وجود دارد که شاید شرایط فعلی، چه در سطح داخلی و چه در حوزه بین‌المللی اجازه چنین فرصتی را ندهد. چون جولان پارامترهای متعدد، ضرب‌الاجل‌هایی را بر پیکر گفت‌وگوهای روز شنبه تحمیل کرده‌است.لذا آنچه در عمان آغاز می‌شود، در واقع بیش از آنکه «آغاز» باشد، فرصتی برای بازسازی دیپلماسی تخریب‌شده طی سال‌های اخیر است؛ دیپلماسی‌ای که برجام در سال ۲۰۱۵ نماد موفقیت آن بود، اما خروج آمریکا از آن به دست دونالد ترامپ، توازن را به‌کلی بر هم زد. اکنون، مسقط سمبل امیدی شکننده شده است؛ امیدی که نه بر پایه خوش‌بینی، بلکه بر اساس واقع‌گرایی شکل گرفته است؛ این‌که نه جنگ راه‌حل است، نه ادامه وضعیت موجود قابل دوام. از همین رو، آنچه در روزهای آتی رخ خواهد داد، صرفاً یک مذاکره دیپلماتیک، بلکه محکی برای اراده سیاسی طرفین، ظرفیت نهادهای تصمیم‌ساز و نیز بلوغ راهبردی سیاسی طرفین است. مسقط ممکن است زمینه‌ساز «تنش‌زدایی هوشمندانه» باشد، اگر و تنها اگر، گفت‌وگو از سطح «شعار» به سطح «عمل» برسد. همان‌گونه که عراقچی گفته، فعلاً توپ در زمین واشنگتن است لذا باید دید هفته آتی آبستن چه حوداثی خواهد بود. در پیوست آنچه گفته شد و برای بررسی بین خطوط این تحولات به گفت وگو با رامین مهمانپرست، سخنگوی اسبق وزارت امور خارجه نشسته‌ایم تا یک ارزیابی دقیق از روند اتفاقات با تمرکز بر مذاکرات بین تهران و واشنگتن داشته باشیم. لازم به یادآوری است که این گفت وگو پیش از انتشار اخبار شامگاه دوشنبه برای آغاز گفت وگوهای تهران و واشنگتن به میزبانی عمان انجام شده است.