بحران خشکسالی و زنان در گفتگو با معصومه اشتیاقی، پژوهشگر اجتماعی

سهم زنان در داستان آب؛ کولبری، تنهایی

فرانک جواهری

پانیذ میلانی

چرا بحران آب به زنان بیش از همه آسیب می‌زند؟

در مصاحبه با معصومه اشتیاقی، پژوهشگر اجتماعی، به تأثیر شدید بحران آب و خشکسالی بر زنان پرداختیم. او توضیح می دهد که زنان به دلیل مسئولیت‌های سنتی‌شان در تامین آب و مراقبت از خانواده، بیشترین آسیب را از کمبود آب می‌بینند.

مهاجرت مردان، افزایش بار کاری زنان و نادیده گرفته شدن نقش آن‌ها در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با آب، از جمله مشکلات اصلی است. با این حال، حضور فعال زنان در اعتراضات آب نشان‌دهنده‌ی آگاهی و مطالبه‌گری آن‌هاست.بخشی از گفتگو را در ادامه بخوانید.

گفتگو کامل به صورت تصویری در یوتوب شبکه شرق.

سهم زنان در داستان آب

"اولین کسانی که در مخاطرات آب درگیر می‌شوند زنان به ویژه زنان روستایی هستند مثلا زنان ما در مناطق شمالی کشور کارهای شالیکاری و آبیاری زمین‌های کشاورزی را انجام می‌دهند."

"وقتی هامون خشک شد، مردان به طبس مهاجرت کردند اما زنان نمی‌توانستند مهاجرت کنند چون باید خانواده را با چند بچه قد و نیم قد حفظ می‌کردند. اما هم در بحث آب و هم در بحث حق‌آبه و هم در بحث مدیریت آب هیچ سهمی ندارند. سهم زنان در داستان آب همواره سهم قربانی بوده است. "

داستان تکرارشونده روستای جهان‌تیغ کوچ اجباری مردان و تنهایی زنان

" اولین آسیب این است که کشاورزان معیشت خود را از دست می‌دهند و مردان مجبور به مهاجرت می‌شوند و وقتی مهاجرت اتفاق بیافتد زنان مجبور هستند در روستا بمانند تا خانواده را نگه دارند. "

حضور زنان در اعتراضات آب/ مظاهرات سلمیه

"از 2-3 سال اخیر وقتی موضوع آب بحرانی‌تر شده است ورود زنان به موضوع آب تغییر کرده است مثلا در اعتراضات آب در خوزستان ویدیویی زنی که می‌گفت مظاهرات سلمیه بسیار پربازدید شد و ما نقش و حضور زنان در اعتراضات را دیدیم. یا در اصفهان حضور زنان را در اعتراض به سدسازی‌ها دیدیم."

"آب زندگی زنان از بهداشت و عادت ماهیانه تا پخت‌وپز و شستشو که وظایف زنان است را تحت تاثیر قرار می‌دهد. خیلی از زنان مجبور به کولبری می‌شوند چون مردان در شان خودشان نمی‌بینند که کولبری کنند و زن‌ها وظیفه انجام برخی کارها را دارند. "

سهم ناچیز زنان در مدیریت آب/ زنان حافظان آب هستند

"در سیاست‌گذاری‌های ما زنان سهم ناچیزی از آب دارند. درباره چشمه‌ها و رودها همیشه این مثال به کار برده می‌شود که می‌گویند زنان می‌توانند حافظان آب باشند."

"ما در بحث آب نیاز به مشارکت زنان داریم چون در بحث آب باید سیاست‌های نرم داشته باشیم چرا که سدسازی نه به ما جواب می‌دهد و نه ما بودجه و توان اجرایی آن را داریم."

چرایی و پیامد حضور کم‌رنگ زنان در در سیاست‌گذاری و مدیریت آب/ نگاه ارباب رعیتی و از بالا به پایین

"اساسا این نگاه که زنان به دیپلماسی آب ورود پیدا کنند وجود خارجی ندارد. شما در لایه‌های مدیریتی وزرات نیرو چند زن را می‌بینید ؟ چند زن در حال تحصیل دررشته‌های مربوط به آب مانند مهندسی آب هستند؟"

" با توجه به مطالباتی که اتفاق افتاده سیاست‌گذاران نمی‌توانند زنان را حذف کنند و تغییراتی در حال وقوع است اما وقتی اقدامات این حوزه را جستجو می‌کنیم، اقدامات در حد ربان بریدن بود."

تحصیلات، آگاهی و تغییر در مطالبات زنان

"در کنار تمام حذف شدن‌ها و حقوق‌های داده نشده زنان ایرانی اتفاق خوبی که افتاده است این است که آموزش عالی به کمک زنان ما آمد. وقتی آگاهی شما بالا می‌رود، نگرشت هم تغییر می‌کند. وقتی ارزش ما تغییر کند کنش و رفتار شما هم تغییر می‌کند. چیزی که باید نهادینه شود این است که تغییر تدریجی است و ما شاهد این تغییر تدریجی در جامعه زنان هستیم."

"همین حساس‌سازی نکته خیلی مهمی است. همین که زنان جامعه ایران نسبت به موضوع آب اعتراض می‌کنند یعنی ما موفق شدیم. یعنی از ۲۰ سال قبل جلوتر هستیم. حساس‌‌سازی شرط اول تغییر است که این اتفاق افتاد."

اسلاید نهم

معصومه اشتیاقی:

زنان کولبر، قربانیان اول بحران آب

"زنان ما به خصوص زنان روستایی نه در اقتصاد نه در مالکیت زمین هیچ جایی ندارند.بیشتر زنان کولبر آب به علت فقر خانواده مجبور به ترک تحصیل و ازدواج در سنین پایین و کودک-همسری می‌شوند."

برای پیشنهادها و تبلیغات در پادکست فارسی با ما در ارتباط باشید:

info@NewshaCast.com